{"id":293,"date":"2022-08-30T10:28:34","date_gmt":"2022-08-30T03:28:34","guid":{"rendered":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/?post_type=news&#038;p=293"},"modified":"2022-08-30T11:14:52","modified_gmt":"2022-08-30T04:14:52","slug":"ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/","title":{"rendered":"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Hai c\u0103n b\u1ec7nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Khi \u0111\u1ebfn th\u0103m Vi\u1ec7n G\u00fat c\u1ee7a TP.HCM l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 2014, GS Thomas Bardin &#8211; tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Paris 7, nguy\u00ean Tr\u01b0\u1edfng khoa C\u01a1 X\u01b0\u01a1ng Kh\u1edbp B\u1ec7nh vi\u1ec7n Lariboisi\u00e8re (Ph\u00e1p) &#8211; \u0111\u00e3 kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u1ea5t ng\u1edd tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh h\u00ecnh nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ec7nh g\u00fat t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: \u201cT\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 b\u1ec7nh g\u00fat, nh\u01b0ng ch\u01b0a th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2u c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ec7nh nh\u00e2n g\u00fat b\u1ecb bi\u1ebfn ch\u1ee9ng n\u1eb7ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb nh\u01b0 t\u1ea1i Ph\u00f2ng kh\u00e1m \u0111a khoa Vi\u1ec7n G\u00fat\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" width=\"690\" height=\"647\" src=\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/status-for-PGx.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-294\" srcset=\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/status-for-PGx.png 690w, https:\/\/genestory.ai\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/status-for-PGx-384x360.png 384w\" sizes=\"(max-width: 690px) 100vw, 690px\" \/><figcaption><em>Theo m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c SEAPharm (M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi Nghi\u00ean c\u1ee9u D\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam \u00c1), Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn c\u00f2n thi\u1ebfu hai y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n trong l\u00e2m s\u00e0ng: nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c trung t\u00e2m x\u00e9t nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng ph\u1ee5c v\u1ee5 cho d\u01b0\u1ee3c l\u00fd di truy\u1ec1n. T\u1ea1i \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, m\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 Th\u00e1i Lan v\u00e0 Singapore \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n. Ngu\u1ed3n: Shamsul Mohd Zain\/Researchgate<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Qu\u1ea3 th\u1eadt, g\u00fat l\u00e0 c\u0103n b\u1ec7nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf n\u01b0\u1edbc ta v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc r\u1ea5t l\u1edbn. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00f3 kho\u1ea3ng 1 tri\u1ec7u b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng Allopurinol &#8211; ho\u1ea1t ch\u1ea5t l\u00e0m gi\u1ea3m n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 acid uric c\u00f3 trong m\u00e1u &#8211; \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh. Tuy nhi\u00ean tr\u1edb tr\u00eau l\u00e0 Allopurinol kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, n\u00f3 c\u00f2n l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u g\u00e2y ra c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da n\u1eb7ng nh\u01b0 Stevens &#8211; Johnsons (SJS), ho\u1ea1i t\u1eed th\u01b0\u1ee3ng b\u00ec nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c (TEN), t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00e1t ban tr\u00ean da, t\u0103ng sinh b\u1ea1ch c\u1ea7u \u00e1i toan, t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u c\u01a1 quan sau khi d\u00f9ng thu\u1ed1c (DRESS). Khi b\u1ecb ph\u1ea3n \u1ee9ng thu\u1ed1c v\u00e0 m\u1eafc h\u1ed9i ch\u1ee9ng SJS, b\u1ec7nh nh\u00e2n s\u1ebd l\u00ean c\u01a1n s\u1ed1t cao, m\u1ec7t l\u1ea3, xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1c sang th\u01b0\u01a1ng b\u00f3ng n\u01b0\u1edbc v\u00e0 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ni\u00eam m\u1ea1c \u0111i k\u00e8m. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1eed vong trong kho\u1ea3ng 5% c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p. TEN c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u1ed9i ch\u1ee9ng SJS nh\u01b0ng v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da r\u1ed9ng h\u01a1n v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong l\u00ean \u0111\u1ebfn 35%.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u1ee7i ro t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng x\u1ea3y ra v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Carbamazepine &#8211; lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ee7 y\u1ebfu trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9ng kinh v\u00e0 \u0111au li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ea7n kinh. T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 h\u01a1n 3 tri\u1ec7u b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u1eafc \u0111\u1ed9ng kinh v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh l\u00fd th\u1ea7n kinh kh\u00e1c ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng thu\u1ed1c Carbamazepine. Tuy nhi\u00ean, s\u1ed1 ca t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da n\u1eb7ng do ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi Carbamazepine qu\u00e1 cao \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 ph\u1ea3i e ng\u1ea1i khi k\u00ea \u0111\u01a1n lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0y cho b\u1ec7nh nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn Allopurinol v\u00e0 Carbamazepine t\u1ea1i h\u1ed9i th\u1ea3o \u201c\u1ee8ng d\u1ee5ng D\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n trong l\u00e2m s\u00e0ng\u201d do Qu\u1ef9 \u0110\u1ed5i m\u1edbi s\u00e1ng t\u1ea1o Vingroup, C\u00f4ng ty C\u1ed5 ph\u1ea7n GeneStory v\u00e0 B\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0110a khoa Qu\u1ed1c t\u1ebf Vinmec \u0111\u1ed3ng t\u1ed5 ch\u1ee9c, TS.BS. Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0129nh (Tr\u01b0\u1edfng khoa N\u1ed9i chung, B\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0110a khoa Qu\u1ed1c t\u1ebf Vinmec Times City) cho bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 hai \u201cth\u1ee7 ph\u1ea1m\u201d h\u00e0ng \u0111\u1ea7u khi\u1ebfn t\u1ec9 l\u1ec7 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1ec1 da do d\u1ecb \u1ee9ng thu\u1ed1c t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam cao h\u01a1n 17-20 l\u1ea7n so v\u1edbi ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ee9c \u0111\u1ed9 ch\u00eanh l\u1ec7ch l\u1edbn \u0111\u1ebfn v\u1eady, \u201cth\u1ee9 nh\u1ea5t, do nhu c\u1ea7u \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh th\u1ea7n kinh v\u00e0 g\u00fat \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u1edf m\u1ee9c cao. Th\u1ee9 hai, b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 mua c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c nh\u01b0 Allopurinol v\u00e0 Carbamazepine m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n k\u00ea \u0111\u01a1n t\u1eeb b\u00e1c s\u0129. V\u00e0 th\u1ee9 ba l\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gene di truy\u1ec1n\u201d, TS. \u0110\u0129nh l\u00fd gi\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p>Gene di truy\u1ec1n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 g\u00ec trong vi\u1ec7c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n d\u1ecb \u1ee9ng thu\u1ed1c? D\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n (Pharmacogeneomcis) &#8211; l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 ch\u1ebf t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa thu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c gene di truy\u1ec1n &#8211; s\u1ebd cho ta bi\u1ebft c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi. Th\u1ef1c ch\u1ea5t, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 di truy\u1ec1n khi\u1ebfn m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 an to\u00e0n cho ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1i b\u1ec7nh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ea \u0111\u01a1n d\u00f9ng c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c v\u1edbi c\u00f9ng m\u1ed9t ph\u00e1c \u0111\u1ed3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb, nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1c nhau: c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u1ecfi b\u1ec7nh; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u00f4ng h\u1ec1 thuy\u00ean gi\u1ea3m, th\u1eadm ch\u00ed g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eefng t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 nghi\u00eam tr\u1ecdng. Nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n ch\u1ec9 ra kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 gene di truy\u1ec1n gi\u1eefa c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a c\u1ee7a 20-95% c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 \u0111\u00e1p \u1ee9ng thu\u1ed1c gi\u1eefa c\u00e1c c\u00e1 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ri\u00eang Vi\u1ec7t Nam, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e2m s\u00e0ng t\u1ea1i M\u1ef9 cho th\u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m c\u00f3 t\u1edbi 2,2 tri\u1ec7u b\u1ec7nh nh\u00e2n nh\u1eadp vi\u1ec7n do ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00f3 h\u1ea1i c\u1ee7a thu\u1ed1c (chi\u1ebfm 6% t\u1ec9 l\u1ec7 nh\u1eadp vi\u1ec7n) v\u00e0 \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn 106.000 ca t\u1eed vong\/n\u0103m (hi\u1ec7n t\u1ea1i, t\u1eed vong do s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c \u0111ang \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 n\u0103m trong s\u1ed1 c\u00e1c nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y t\u1eed vong \u1edf M\u1ef9). T\u1eeb th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00f3, d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 hai lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb g\u00fat v\u00e0 \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n v\u00e0o n\u0103m 2019, BS. Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0129nh v\u00e0 BS. Chu Ch\u00ed Hi\u1ebfu (Tr\u01b0\u1edfng ph\u00f2ng D\u1ecb nguy\u00ean, Trung t\u00e2m D\u1ecb \u1ee9ng Mi\u1ec5n d\u1ecbch l\u00e2m s\u00e0ng, B\u1ec7nh vi\u1ec7n B\u1ea1ch Mai) \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn alen HLA-B*15:02 l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 di truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ecb \u1ee9ng Carbamazepine v\u00e0 alen HLA-B*58:01 l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 di truy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u1ecb \u1ee9ng Allopurinol. Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 di truy\u1ec1n cao nh\u1ea5t cho hai nh\u00f3m thu\u1ed1c n\u00e0y tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi: \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f3 kho\u1ea3ng 25 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 alen HLA-B*15:02 v\u00e0 kho\u1ea3ng 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 HLA-B*58:01. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do khi\u1ebfn s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u1ecb \u1ee9ng hai lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0y t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t cao so v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, mu\u1ed1n gi\u1ea3i quy\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, c\u1ea7n \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n trong l\u00e2m s\u00e0ng th\u00f4ng qua vi\u1ec7c s\u00e0ng l\u1ecdc gene. C\u1ee5 th\u1ec3, c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 s\u1ebd s\u00e0ng l\u1ecdc xem b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 d\u01b0\u01a1ng t\u00ednh v\u1edbi alen HLA-B*15:02 (trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ec7nh \u0111\u1ed9ng kinh) v\u00e0 alen HLA-B*58:01(trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ec7nh g\u00fat) hay kh\u00f4ng. N\u1ebfu c\u00f3, b\u00e1c s\u0129 s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb thay th\u1ebf thay v\u00ec k\u00ea \u0111\u01a1n thu\u1ed1c Carbamazepine v\u00e0 Allopurinol &#8211; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n gi\u00fap ng\u0103n ng\u1eeba c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 gi\u1ea3m chi ph\u00ed \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo \u0111\u00f3, trong v\u00f2ng hai n\u0103m, BS. Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0129nh v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh s\u00e0ng l\u1ecdc gene cho kho\u1ea3ng 1500 b\u1ec7nh nh\u00e2n Vi\u1ec7t Nam. Theo \u0111\u00f3, trong s\u1ed1 1228 b\u1ec7nh nh\u00e2n s\u00e0ng l\u1ecdc alen HLA-B*15:02 c\u00f3 372 b\u1ec7nh nh\u00e2n d\u01b0\u01a1ng t\u00ednh (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 30,3%) v\u00e0 trong s\u1ed1 161 b\u1ec7nh nh\u00e2n s\u00e0ng l\u1ecdc alen HLA-B*58:01 c\u00f3 29 b\u1ec7nh nh\u00e2n d\u01b0\u01a1ng t\u00ednh (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 18%). Nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb thay th\u1ebf nh\u1eb1m tr\u00e1nh c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng da n\u1eb7ng. K\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y cho th\u1ea5y nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 d\u1ea7n hi\u1ec7n th\u1ef1c h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201ckhi\u1ebfn Carbamazepine v\u00e0 Allopurinol tr\u1edf n\u00ean hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n, an to\u00e0n h\u01a1n cho b\u1ec7nh nh\u00e2n\u201d, TS. \u0110\u0129nh chia s\u1ebb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kh\u00f3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng t\u01b0\u1edfng nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 tr\u00ean s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda thu\u1eadn l\u1ee3i cho vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, nh\u1ea5t l\u00e0 khi t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u1ea3n \u1ee9ng thu\u1ed1c \u0111ang di\u1ec5n ra ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1ed3i t\u1ec7. Th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 2021 c\u1ee7a Trung t\u00e2m DI &amp; ADR Qu\u1ed1c gia (Trung t\u00e2m Qu\u1ed1c gia v\u1ec1 Th\u00f4ng tin thu\u1ed1c v\u00e0 Theo d\u00f5i ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00f3 h\u1ea1i c\u1ee7a thu\u1ed1c) cho bi\u1ebft, c\u00f3 h\u01a1n 17.276 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00f3 h\u1ea1i c\u1ee7a thu\u1ed1c, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn 16.981 (98,2%) b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 b\u1ea5t l\u1ee3i c\u1ee7a thu\u1ed1c; m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u1ed5 bi\u1ebfn l\u00e0 do ki\u1ec3u gene c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n quy \u0111\u1ecbnh kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed7i lo\u1ea1i thu\u1ed1c kh\u00e1c nhau. Tuy nhi\u00ean, theo nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia, v\u1eabn c\u00f2n nh\u1eefng kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng c\u1ea7n l\u1ea5p \u0111\u1ea7y, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng v\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf &#8211; y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t n\u1ebfu mu\u1ed1n thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u01a1 quan b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m gene c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea3n th\u00e2n BS. Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u0129nh d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u00edch c\u1ef1c trong \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng, vi\u1ec7c ch\u01b0a th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh t\u00ednh hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u00e0ng r\u00e0o c\u1ea3n tr\u1edf khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u01b0a th\u1ec3 tri\u1ec3n khai ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u00e0ng l\u1ecdc gene trong l\u00e2m s\u00e0ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo PGS.TS Ph\u00f9ng Thanh H\u01b0\u01a1ng (Tr\u01b0\u1edfng khoa C\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc, tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc D\u01b0\u1ee3c H\u00e0 N\u1ed9i), c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng vi\u1ec7c thi\u1ebfu c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c trung t\u00e2m x\u00e9t nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng ph\u1ee5c v\u1ee5 cho d\u01b0\u1ee3c l\u00fd di truy\u1ec1n l\u00e0 hai y\u1ebfu t\u1ed1 khi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn c\u00f2n \u0111i sau Singapore v\u00e0 Th\u00e1i Lan trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y. \u201cC\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u00f4ng ngh\u1ec7 kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o, d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn\u2026 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edbng t\u1edbi t\u1ed1i \u01b0u chi ph\u00ed, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u1ea3 thi \u1ee9ng d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1 nh\u00e2n h\u00f3a v\u00e0o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng y t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam.\u201d B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, n\u1ebfu mu\u1ed1n \u201cd\u01b0\u1ee3c l\u00fd di truy\u1ec1n tr\u1edf n\u00ean ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch nhi\u1ec1u h\u01a1n cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean c\u1ee1 m\u1eabu l\u1edbn, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c li\u00ean k\u1ebft nghi\u00ean c\u1ee9u gi\u1eefa c\u00e1c nh\u00f3m trong n\u01b0\u1edbc, c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0 li\u00ean k\u1ebft qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ee3p t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong l\u0129nh v\u1ef1c d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c qua ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh U-PGx (Ubiquitous Pharmacogeneomics) t\u1ea1i ch\u00e2u \u00c2u. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t l\u1edbn, tr\u1ecb gi\u00e1 15 tri\u1ec7u Euro, k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb th\u00e1ng 1\/2012 \u0111\u1ebfn nay, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a b\u1ea3y n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 8.000 b\u1ec7nh nh\u00e2n. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y vi\u1ec7c ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e9t nghi\u1ec7m gene li\u00ean quan \u0111\u1ebfn d\u1ecb \u1ee9ng v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng thu\u1ed1c \u0111\u00e3 gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u 50% s\u1ed1 ca nh\u1eadp vi\u1ec7n do ph\u1ea3n \u1ee9ng thu\u1ed1c. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u01a1n 30% b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng thu\u1ed1c t\u1ed1t v\u1edbi li\u1ec1u ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb theo ki\u1ec3u gene. T\u1eeb nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y, d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n r\u1ed9ng ra c\u00e1c n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng trong nh\u1eefng h\u1ee3p t\u00e1c n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ee9ng minh \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00f3 h\u1ea1i c\u1ee7a thu\u1ed1c m\u00e0 c\u00f2n gi\u1ea3m thi\u1ec3u chi ph\u00ed \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. Theo m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf T\u00e2y Ban Nha, vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng x\u00e9t nghi\u1ec7m gene cho \u0111\u00e1p \u1ee9ng thu\u1ed1c \u0111\u00e3 gi\u00fap ti\u1ebft ki\u1ec7m g\u1ea7n 500 Euro, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 10-15% chi ph\u00ed nh\u1eadp vi\u1ec7n v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e9t nghi\u1ec7m gene \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chuy\u00ean gia qu\u1ed1c t\u1ebf l\u1eabn Vi\u1ec7t Nam nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p c\u0103n c\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro trong qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh v\u00e0 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc t\u1ea1o \u0111\u00e0 cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a y h\u1ecdc d\u1ef1 ph\u00f2ng. \u201cCh\u00fang ta c\u1ea7n s\u1edbm \u0111\u00e1nh gi\u00e1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1eaft x\u00edch Vi\u1ec7t Nam c\u00f2n thi\u1ebfu \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00e1c nh\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u01b0a x\u00e9t nghi\u1ec7m gene v\u00e0o ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ea3o hi\u1ec3m y t\u1ebf. V\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u00e0i ch\u00ednh [\u0111\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1 th\u1ec3 h\u00f3a], qu\u1ef9 b\u1ea3o hi\u1ec3m \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng\u201d, GS.TS. Nguy\u1ec5n Thanh B\u00ecnh &#8211; Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng tr\u01b0\u1eddng &#8211; tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc D\u01b0\u1ee3c H\u00e0 N\u1ed9i &#8211; k\u1ebft lu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: <a href=\"https:\/\/khoahocphattrien.vn\/khoa-hoc\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/20220818101122525p1c160.htm?fbclid=IwAR1EQ1dXrwkmGuAG0rqy_YSLMJqYuFE93lazaaylJJUANEGoal63nwS_vQA\">B\u00e1o Khoa h\u1ecdc ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f9 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng &#8211; \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c r\u1ee7i ro khi \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9ng kinh v\u00e0 g\u00fat, nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay ch\u01b0a c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u01a1 quan b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m gene c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":295,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.7.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00f9 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng - \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c r\u1ee7i ro khi \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9ng kinh v\u00e0 g\u00fat, nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay ch\u01b0a c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u01a1 quan b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m gene c\u1ea7n thi\u1ebft.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Genestory Blog\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/GeneStoryVN\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-30T04:14:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/PGS.TS_.-Phung-Thanh-Huong.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/\",\"url\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/\",\"name\":\"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-08-30T03:28:34+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-30T04:14:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"News\",\"item\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/\",\"name\":\"Genestory Blog\",\"description\":\"Begin Your Health Journey\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/genestory.ai\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"vi\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog","og_description":"D\u00f9 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a \u1ee9ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng - \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m thi\u1ec3u c\u00e1c r\u1ee7i ro khi \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh \u0111\u1ed9ng kinh v\u00e0 g\u00fat, nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay ch\u01b0a c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0o v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 gi\u00fap thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u01a1 quan b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n chi tr\u1ea3 cho c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m gene c\u1ea7n thi\u1ebft.","og_url":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/","og_site_name":"Genestory Blog","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/GeneStoryVN","article_modified_time":"2022-08-30T04:14:52+00:00","og_image":[{"width":600,"height":350,"url":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/PGS.TS_.-Phung-Thanh-Huong.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"12 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/","url":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/","name":"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf? - Genestory Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/#website"},"datePublished":"2022-08-30T03:28:34+00:00","dateModified":"2022-08-30T04:14:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/ung-dung-duoc-ly-hoc-di-truyen-tai-viet-nam-nhung-nghien-cuu-ve-hieu-qua-kinh-te\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"News","item":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/news\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u1ee8ng d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd h\u1ecdc di truy\u1ec1n t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam: Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/#website","url":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/","name":"Genestory Blog","description":"Begin Your Health Journey","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"vi"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/news\/293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=293"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/news\/293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":297,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/news\/293\/revisions\/297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/genestory.ai\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}